ขายของตลาดนัดกลางคืน ต่อไฟจากผู้จัดตลาดอย่างไรให้ปลอดภัย
6 ตุลาคม 2569
พอฟ้าเริ่มมืด หลอดไฟที่ห้อยเรียงเป็นแถวยาวเหนือแผงก็ทยอยติดทีละดวง แสงสีส้มกับสีขาวสลับกันไปตามแนวทางเดิน ควันจากเตาย่างลอยผ่านดวงไฟ คนเริ่มเดินแน่นขึ้น ตลาดนัดกลางคืนตื่นขึ้นมาพร้อมไฟดวงแรก
เบื้องหลังแสงไฟนั้นคือสายไฟหลายสิบเส้นที่ต่อจากจุดจ่ายไฟของผู้จัดตลาดมาถึงแต่ละแผง พ่อค้าแม่ค้าไม่ได้เป็นคนวางระบบไฟหลัก แต่สิ่งที่เกิดขึ้นตั้งแต่จุดเสียบเข้ามาถึงแผงตัวเองเป็นความรับผิดชอบของเรา
ก่อนตั้งแผง
ช่วงที่ยังไม่มีลูกค้าคือเวลาที่ดีที่สุดในการตรวจและถาม
- ถามผู้จัดตลาดก่อนเสียบ ว่าจุดจ่ายไฟของแผงเรารับเครื่องแบบไหนได้บ้าง ใช้ได้แค่ไฟส่องสว่างหรือเสียบเครื่องที่ทำความร้อนได้ด้วย และมีข้อห้ามอะไร ตลาดแต่ละแห่งมีกติกาต่างกัน
- ตรวจสายของตัวเองก่อนออกจากบ้าน ไล่ดูเปลือกสายตลอดเส้น หัวปลั๊กต้องไม่แตก ไม่ไหม้ รางปลั๊กควรมีเครื่องหมาย มอก.
- เลือกหลอดไฟที่ความร้อนน้อย หลอดที่ร้อนจัดเวลาเปิดนานๆ ไม่เหมาะกับแผงที่มีผ้าใบ ร่ม หรือสินค้าที่ติดไฟง่ายอยู่ใกล้
- วางแผนเส้นทางสาย ให้สายเดินตามขาโต๊ะหรือโครงแผง ไม่พาดกลางทางเดิน ถ้าต้องข้ามทางเดินจริงๆ ให้ถามผู้จัดว่ามีวิธีปิดหรือยกสายที่ตลาดใช้กันอยู่หรือไม่
แผงที่ใช้หม้อต้ม ตู้แช่ และพัดลมพร้อมกัน มีหลักการแบ่งเครื่องคล้ายกับการแบ่งจุดเสียบของร้านอาหารหน้าบ้าน คือแยกเครื่องที่ทำความร้อนออกจากกัน และไม่ให้ทุกอย่างไปกองอยู่บนรางเดียว
ระหว่างขาย
ระหว่างขายคือช่วงที่คนเยอะ ทุกคนยุ่ง และไม่มีใครมีเวลาก้มดูสาย
- ไม่ต่อสายพ่วงข้ามไปให้แผงข้างๆ แม้จะเป็นเพื่อนบ้านที่ขอกันตามน้ำใจ เพราะไฟที่ผู้จัดให้มาคำนวณไว้สำหรับแผงเดียว และสายที่ข้ามแผงมักพาดผ่านทางเดิน
- สังเกตความร้อนที่หัวปลั๊ก ถ้าจับแล้วร้อนจนไม่สบายมือ ให้ลดเครื่องที่เสียบพร้อมกันลง
- ไม่เพิ่มเครื่องกลางคันโดยไม่ถามผู้จัด อย่างการยกเตาไฟฟ้าหรือหม้อทอดมาเพิ่มเพราะลูกค้าเยอะ
- กลิ่นไหม้ ควัน หรือประกายไฟ ให้หยุดใช้ทันที ตัดไฟเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย ห้ามสาดน้ำ แล้วแจ้งผู้จัดตลาด ถ้ามีไฟลุกให้แจ้งเหตุตามช่องทางฉุกเฉิน
ตอนฝนตก
ฝนที่ตกลงกลางตลาดนัดคือสถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจเร็ว
- ยกสายและรางปลั๊กให้พ้นน้ำขัง ใช้โครงแผงหรือขาโต๊ะเป็นที่แขวน ไม่ปล่อยให้รางนอนอยู่บนพื้นที่น้ำเริ่มไหลมา
- ไม่แตะปลั๊กหรือรางที่เปียก ด้วยมือเปียกหรือขณะยืนในน้ำ ถ้ารางจมน้ำไปแล้ว ให้แจ้งผู้จัดตลาดตัดไฟที่ต้นทางก่อน แทนการลุยน้ำเข้าไปถอดเอง
- ระวังผ้าใบที่มีน้ำขัง น้ำที่ไหลลงจากขอบผ้าใบมักตกลงที่เดิมทุกครั้ง ตรวจว่าจุดนั้นไม่ใช่ที่วางรางปลั๊ก
- หลังฝนหยุด ไม่รีบเสียบใช้ต่อถ้ารางหรือหัวปลั๊กยังเปียก
หลักคิดเรื่องตำแหน่งปลั๊กกับน้ำเป็นเรื่องเดียวกับการเตรียมรางปลั๊กในบ้านช่วงหน้าฝน ต่างกันที่แผงตลาดเปิดโล่ง ฝนมาถึงตัวเร็วกว่า
ตอนเก็บร้าน
ตอนเก็บร้านทุกคนเหนื่อยและอยากกลับบ้าน แต่การเก็บสายให้ดีคือการเตรียมแผงของคืนถัดไป
- ปิดเครื่องทุกตัวก่อน แล้วค่อยถอดปลั๊กจากจุดจ่ายไฟของผู้จัด จับที่หัวปลั๊ก ไม่กระชากสาย
- รอให้หลอดไฟและเครื่องที่ร้อนเย็นลงก่อนเก็บลงกล่อง
- ม้วนสายหลวมๆ ไม่หักงอ และไม่ทิ้งสายไว้ที่ตลาดให้ถูกเหยียบข้ามคืน
- รางหรือสายที่เปียกมา ให้ผึ่งให้แห้งที่บ้านก่อนใช้ครั้งต่อไป
งานที่ใช้ไฟชั่วคราวแบบอื่นอย่างงานบุญที่วัดหรือศาลาประจำชุมชนก็มีเรื่องที่ต้องคิดคล้ายกัน ส่วนพ่อค้าแม่ค้าที่ไปขายตามตลาดนัดตามอำเภอต่างๆ ของจังหวัดปัตตานีหรือที่อื่น ซึ่งต้องต่อไฟจากผู้จัดในแต่ละที่ไม่เหมือนกัน การพกสายและรางที่ตรวจแล้วของตัวเองไปทุกครั้งช่วยให้ไม่ต้องลุ้นกับอุปกรณ์ที่ไม่รู้ที่มา
ถ้ายืนอยู่ตรงทางเดินหน้าแผงในมุมของลูกค้า สายไฟของแผงคุณพาดผ่านจุดไหนบ้างที่มีเท้าคนก้าวข้ามไปมาโดยไม่ทันก้มมอง?